Akarsular

  • 28 Ekim 2014
  • 1.864 kez görüntülendi.
Akarsular

Akarsular

Bölge, su potansiyeli olarak Türkiye geneline göre oldukça zengin sayılabilecek bir yöreyi temsil etmektedir. Akarsu ağının yoğun olduğu bir Bölge’de akar- suların akımında yaz ile kış arasındaki değişim fazla değildir. Yaz başlarında akarsularda zaman zaman şiddetli taşkınlar olmaktadır. Bölge’nin başlıca akarsuları, Çoruh, Harşit, Melet ve Kelkit’tir.2.5 (26)

Nehir Havzaları

Türkiye toprakları 26 havzaya bölünmüştür. Bölge illeriyle ilgili havzalar, Çoruh Havzası, Doğu Karadeniz Havzası ve Yeşilırmak Havzasıdır.

Çoruh Nehri Bayburt İlinden başlar ve Artvin ili sınırlarına girmeden önce doğuda Erzurum’a kadar uzanır. Tortum Nehri ana ayağına bağlandıktan sonra kuzeye doğru akmaya devam eden Çoruh Nehri, Gürcistan topraklarına girdikten sonra Karadeniz’e dökülür. Çoruh Havzası’nın Türkiye topraklarındaki drenaj alanı 20.000 km2’dir.

Çoruh ve Yeşilırmak Havzalarından kuzeye doğru, Karadeniz kıyı kesimine doğru akan birçok düşük ve orta boylu akarsu vardır. Bu akarsu havzaları grubuna, Doğu Karadeniz Havzası denir. Bu suların ortak özelliği dağlardaki eğimlerden aşağıya doğru hızla akmalarıdır. Doğu Karadeniz Havzası’ndaki akarsuların toplam drenaj alanı 24.000 km2’dir.2.5 (27)

36.000 km2’lik drenaj alanıyla Kelkit Çayı Yeşilırmak Nehrinin en büyük ayağıdır. Güneyde Gümüşhane ilinden çıkan bu nehir, batıya doğru Sivas ve Ordu illerinden geçerek devam eder. Kelkit Çayı Samsun’a girdik- ten sonra Yeşilırmak’la birleşir ve Samsun yakınından Karadeniz’e dökülür.

Göller2.5 (22)

Bölge, genelinde büyük göllere rastlanmayıp daha ziyade dağların tepelerinde oluşan küçük buzul gölleri ile heyelan sonucunda oluşan göllere rastlan- maktadır. Bölge’nin önemli gölleri, heyelan sonucu oluşan Sera Gölü ve Solaklı Çayının getirdiği alüvyonlarla vadi ağzının tıkanması sonucu oluşan Uzungöl, Kaçkar ve Karagöl krater gölleri, Aygır Gölü, Balıklı Göl, Büyükdeniz Gölü, Göleteği Gölü, Salıncak Gölü, Önacar Gölleri, Sefkar Gölleri, Kapılı Gölü, Suluk Gölü, Ambar Gölü, Çakır Göl, Deringöl, Dipsizgöl, Gaga Gölü, Karagöl, Ulugöl ve Sağrak Gölü’dür. Ayrıca Bölge’de büyüklü küçüklü bazıları peş peşe birer gideğenle birbirine bağlı, alanları 100-1.900 m2 genişliğinde değişen buzul gölleri de bulunmaktadır.

Yüzey suyu

Bölge illerindeki yıllık ortalama yüzey suyu miktarı 25.741 milyon m3’tür ve bu oran bütün ülkedeki oranın %13’üne eşittir. Bu da göstermektedir ki Doğu Karadeniz illeri yüzey suyu açısından zengindir. Artvin ilinin yıllık ortalama yüzey suyu miktarı 6,799 milyon m3’tür ve Doğu Karadeniz illeri arasındaki en yüksek orandır. Bunun nedeni, ilin yıllık ortalama yüzey suyu miktarının yüzde 88’ini oluşturan Çoruh Nehri’dir. İkinci en yüksek oran 6,264 milyon m3 ile Giresun ilindedir. Bu ildeki yüzey suyu miktarı kuzey ve güney kesimlerinde farklılık gösterir. Doğu Karadeniz nehir havzasına bağlı olan kuzey kesimi ilin yüzde 60’ını oluşturur ve yüzey suyu miktarının yüzde 80’i buradan gelir. İl yüzölçümünün yüzde 40’ını oluşturan güney ke- simi ise Kelkit Havzası’na bağlıdır ve toplam yüzey suyu miktarının yüzde 20’sini sağlar. Yıllık ortalama yüzey suyu miktarı en düşük olan il, Gümüşhane’dir.

Yeraltı Suları

Bölge illerinde yeraltı sularının gelişme potansiyeli yüzey sularına göre oldukça düşüktür. Yıllık ortalama 464 milyon m³ olarak tahmin edilen yeraltı su potansiyeli, toplam su kaynakları potansiyelinin sadece  %2’sini oluşturur. Yeraltı su kaynaklarının sürdürülmesini sağlayan yıllık yeniden doldurma oranını geçmeyen bu oran, güvenilir yeraltı suyu üretimi olarak tanımlanır. İllerin topoğrafik ve jeolojik koşullarına bağlı olarak yağmura dayalı oluşan yüzey suları direkt ve yüzey altı yüzey suları olarak tanımlanır. Nehrin temel akışı yağmura bağlı yeraltı sularıyla veya eriyen karlarla birleşir. Toprağın emdiği su kayalardaki yarıklarda birikir ve sonra yavaşça nehre boşalır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ